شكسته شود كه صورت عمدى هم نداشته باشد - در صورت عمد غالباً قصاص مطرح مىشود و در موارد خاصى است كه قصاص تبديل به ديه مىشود ، ولى اين تبديل است ، يعنى حكم اولى در جنايتهاى عمدى قصاص است ، ولى گاهى به خاطر ممكن نبودن انجام قصاص ، اين قصاص تبديل به ديه مىشود ، يا مثلًا خود مجنى عليه يا اولياى مقتول توافق به گرفتن ديه بكنند كه در اين صورتها تنبيه است ، ولى در جاهايى كه شارع اولًا و بالذات ديه قرار داده است كه يكى در قتل خطاست كه ديه بر عهده عاقله است به ترتيبى كه بيان گرديد و ديگرى هم قتل شبه عمد است كه بر عهده جانى مىباشد ، در اين موارد ديه تنبيه محسوب نمىشود . چون عمل خطا از نظر شارع جرم محسوب نمىشود ، به دليل اينكه خطاست و نمىتوان عنوان جرم را نيز بر آن بار كرد ، چون جرم در اصطلاح قرآنى به معناى گناه است ، يعنى كسى كه عملى را بر خلاف فرمان خداوند انجام بدهد ، ولى كسى كه عمل خطا انجام مىدهد ، طبق اين معنا جرمى مرتكب نشده است ، چون سوء نيت وجود نداشته تا بخواهد جرم محسوب بشود . پرسش : در موارد شبه عمد مسأله چگونه است ؟ پاسخ : در شبه عمد هم همين گونه است ، در شبه عمد نيز قصد كشتن و سوء نيت وجود ندارد ، مثلًا اگر معلمى ، به منظور تأديب بچه‌اى را يك سيلى مىزند ، اين معلم قصد فعل داشته ، ولى سوء نيت نداشته و عملش هم حرام نبوده است ، لذا عملش جرم نيست ، بلكه حسن نيت داشته چون قصد تربيت داشته است ، ولى چنانچه بچه با همان سيلى قوه شنوايى يا بينايى خود را از دست داد ، در اين موارد جرم شبه عمد نيز محسوب نمىشود ، بنابراين نمىتواند در مقابل عملى كه جرم نيست ، مجازات در نظر گرفت ، لذا ديه در مقابل عمل غير عمدى ، خطايى و يا شبه عمد مىباشد كه از مصاديق جرم نيستند تا مجازات به آنها تعلق بگيرد و ما خواسته باشيم اسم ديه را مجازات بگذاريم . ممكن است كسانى ايراد بگيرند و بگويند كه ديه مجازات است ، چون شما خود